Yoga is meer dan een reeks houdingen op de mat.
Het is een rijk pad dat je uitnodigt je hele leven bewuster te leven — met vriendelijkheid, eerlijkheid en innerlijke groei.
De Yamas en Niyamas vormen de eerste twee stappen van het achtvoudige pad van Patanjali.
Ze worden door Patanjali heel kort en bondig benoemd in de Yoga Sutra’s;
verdere uitleg is interpretatie van latere yogi’s.
Ze zijn als een fundament voor wie yoga wil beleven, naast het beoefenen op de mat of meditatiekussen.
Wat zijn Yamas?
Yamas zijn richtlijnen voor hoe je je verhoudt tot de buitenwereld — je medemensen, de natuur, je omgeving. Ze spelen in op wat je beter kunt vermijden of loslaten om harmonie en vrede te brengen, zowel om je heen als in jezelf.
Er zijn er vijf:
|
Yama |
In het kort: |
|
Ahimsa |
Geweldloosheid — ook in gedachten en woorden. Niet alleen fysiek geweld vermijden, maar mild zijn voor jezelf en anderen. Transformeer iets ongunstigs in iets gunstigs. |
|
Satya |
Waarachtigheid — eerlijk zijn tegenover jezelf en anderen. Essentie. Puurheid. Authenticiteit. Beoordeel alles eerlijk en handel ernaar. |
|
Asteya |
Niet stelen — niet alleen van bezit, maar ook respect voor iemands tijd, woorden, ideeën, meningen. Het tegenovergestelde hiervan is vrijgevigheid. |
|
Brahmacharya |
Matigheid, onthouding of juist energiebeheersing — zorgen dat je verlangens niet overheersen, dat je energie niet verspild wordt. Accepteer alles als een middel voor je ontwikkeling. |
|
Aparigraha |
Onthechting, niet hebberig zijn. Bezit enkel dat wat je nodig hebt, wanneer je het nodig hebt — niet vastklampen aan bezittingen, verwachtingen, behoeftes die niet essentieel zijn. |
Wat zijn Niyamas?
Waar Yamas gaan over je gedrag naar buiten, richten Niyamas zich op de relatie met jezelf — jouw innerlijke houding, je verzorging van lijf en geest, je ontwikkeling.
Zodat je een zuivere, positieve en vredige geest ontwikkelt en cultiveert.
Ook hier vijf:
|
Niyama |
In het kort |
|
Saucha |
Zuiverheid — lichamelijk en mentaal. Reinig je omgeving, je eten, je gedachten. Accepteer alleen dat wat geschikt voor jou is. Transformeer dat wat ongeschikt is in iets dat wel geschikt is. |
|
Santosha |
Tevredenheid — leren tevreden te zijn met wat is, met wie je bent, met wat je hebt. Alles wat je nodig hebt zal je worden gegeven, zal er zijn. |
|
Tapah |
Discipline, volharding, het vermogen om iets te doen ook als het niet makkelijk is. Handel naar dat wat je werkelijk weet, wat waarheid is voor jou. |
|
Svadhyaya |
Zelfstudie — reflecteren op jezelf, je drijfveren, je gedachten, spiritualiteit. Ontwikkel soepelheid en aanpassingsvermogen. |
|
Ishvara Pranidhana |
Overgave — je leven verbinden met iets wat groter is dan jijzelf; vertrouwen, loslaten, erkenning van een grotere samenhang. Zie de Oorsprong in alles. Ontdek en ervaar de werkelijke waarde van alle dingen. |
Waarom zijn ze zo waardevol?
- Ze helpen je dagelijks leven minder chaotisch te maken: je hebt houvast in je keuzes.
- Ze brengen rust in je hoofd, want je hoeft minder ‘innerlijk te strijden’ met wat hoort en niet hoort.
- Ze vergroten je compassie — voor anderen én voor jezelf.
- Ze vormen de bodem waarop je dieper fysieke yoga, meditatie en bewustzijn kunt bouwen.
Concreet voorbeeld: Yamas & Niyamas in een zorgende rol
Stel je bent iemand die in de zorg werkt — of gewoon iemand die altijd voor anderen klaarstaat. Je dagen zijn gevuld met zorgen, luisteren, regelen. Je bent er voor je cliënten, je collega’s, je familie. Maar ergens merk je: je raakt leeg. Je bent moe, sneller prikkelbaar, en je hebt weinig ruimte meer voor jezelf.
Hoe kunnen Yamas en Niyamas hierin steun bieden?
✦ Ahimsa (geweldloosheid)
Je bent gewend om altijd te geven, maar wat als je liefdevol leert grenzen te stellen? Ahimsa begint ook bij jezelf: jezelf niet overvragen is óók geweldloosheid. Door “nee” te zeggen tegen het extra dienstje of het telefoontje in je vrije avond, zeg je “ja” tegen je herstel.
✦ Santosha (tevredenheid)
Misschien heb je het gevoel dat je meer zou moeten doen, beter zou moeten zorgen, meer energie zou moeten hebben. Santosha nodigt je uit om jezelf niet steeds te meten aan een ideaal. Tevreden zijn met jouw inzet zoals die nu is — ook dat is yoga. Ook als je vandaag alleen een glimlach kon geven.
✦ Tapas (discipline)
Juist als je veel voor anderen zorgt, vraagt het oefening om jezelf op de eerste plaats te zetten. Tapas betekent: elke dag een klein moment bewust voor jezelf reserveren. Een wandeling, een ademhalingsoefening, 10 minuten stilte. Niet omdat het luxe is, maar omdat het noodzakelijk is.
Uitnodiging
Ben je nieuwsgierig? Je hoeft geen perfecte yogi te zijn om te beginnen.
Kies één Yama of één Niyama die nu bij je past.
Observeer: hoe zou het voor je zijn om daar een week lang bewust mee te oefenen? Hou een dagboek bij, misschien merk je al verschil. Ik geloof in kleine stapjes.
Ik nodig je uit om samen dit fundament te verkennen — stap voor stap, met compassie, met plezier. Laat dit pad van inspiratie en innerlijke groei je helpen ontdekken wie je werkelijk bent. Om daardoor nog meer van het leven te genieten. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgeving.
Bronnen:
Okido Yoga, Grondbeginselen van het dagelijks leven.
Hanneke Norbruis, Yamas & Nimayas. (Dit laatste boekje is echt een aanrader. Ook als luisterboek verkrijgbaar).
Daarnaast heb ik verschillende sites geraadpleegd.
Diana Aben geeft lessen, workshops en trainingen Yoga en Yoga Nidra.
